Werkgever en werknemer hebben rechten en plichten naar elkaar bij (kort en langdurig) ziekteverzuim en hier is vaak onduidelijkheid over. Dit is ook best een complex onderwerp wanneer je er geen verstand van hebt. De werkgever is bijvoorbeeld zelf geen medisch specialist. Een gebroken been is altijd zichtbaar, maar een heleboel andere aandoeningen niet en dat maakt het vaak lastig. Aan de andere kant zijn er werknemers die misbruik maken van verzuim. Het is een feit dat de ene werknemer met een hoofdpijn sneller thuis blijft dan een ander. Veel werknemers zijn zich er niet goed van bewust wat de gevolgen zijn van hun ziekte en wat hun rechten en plichten zijn. Daarom wil ik hier aandacht aan besteden.

Waarom is ziekteverzuim zo complex?

  • Werk blijft liggen, dit is ook vervelend voor jou zelf wanneer je weer terug komt;
  • de werkdruk op de afdeling wordt verhoogd, omdat het werk er bij andere collega’s extra bijkomt;
  • Soms moet er vervanging geregeld worden;
  • Het kost de werkgever veel geld, omdat zij loon moeten betalen voor iemand die er niet is, de arbodienst moeten betalen voor hun verrichtingen en het diverse personen (HR, de leidinggevende) vaak tijd kost die niet aan andere zaken besteed kan worden;
  • Het kost de werkgever en werknemer veel tijd omdat beide de Wet Verbetering Poortwachter moeten opvolgen. Hierin zijn veel te nemen stappen, papierwerk en verplichtingen die werkgever en werknemer samen moeten doorlopen.

Wat is de Wet Verbetering Poortwachter?

De Wet Verbetering Poortwachter is een wet van de overheid die bedoeld is om langdurige ziekte terug te dringen. Er staat in welke inspanningen beide partijen moeten leveren ter bevordering van de re-integratie. Dit betreft bepaalde contactmomenten, momenten dat je naar de bedrijfsarts moet en documentatie die opgesteld en bijgesteld moet worden. In mijn andere blog kun je uitgebreide informatie terug vinden over wat de Wet Verbetering Poortwachter inhoudt. Deze is met name van belang wanneer je langdurig ziek bent. Er is sprake van langdurige ziekte wanneer een ziekte langer dan 6 weken gaat duren.

Dit is de reden dat de werknemer naar een bedrijfsarts moet. Je moet als werknemer regelmatig contact onderhouden met je leidinggevende of HR en steeds documenten moet opstellen. De werkgever had dit liever zelf ook anders gezien en moet ook zijn ”werk” doen.

Ziekteverzuim protocol of reglement

Om de Wet Verbtering Poortwachter goed uit te voeren heeft een werkgever een ziekteverzuim protocol of reglement. Hierin staat wanneer, hoe en bij wie de werknemer zich dient ziek te melden en hoe het ziekteverzuimtraject in zijn werk gaat. Vaak gaat de werknemer door het tekenen van het contract akkoord  met dit ziekteverzuim protocol of reglement. De werknemer is dan ook verplicht om mee te werken aan de te nemen stappen volgens dit protocol. Ik raadt iedere werkgever aan om een ziekteverzuimprotocol aan te schaffen, wanneer een werknemer namelijk niet mee werkt en je wilt sancties opleggen dan moet wel bekend zijn wat de regels zijn. Deze regels dien je dus op te stellen en vast te leggen in een ziekteverzuim reglement.

Wat mag wel en wat mag niet?

  • De werknemer mag zich ziek melden, maar dient daarbij het verzuimprotocol op te volgen;
  • De werknemer is niet verplicht om in details te treden over zijn ziekte;
  • De werknemer is wel verplicht om te laten weten hoelang hij verwacht ziek te zijn. ;
  • De werkgever mag bij twijfel niet zelf gaan informeren, maar zal dan een bedrijfsarts moeten inschakelen;
  • Alleen een bedrijfsarts, en dus niet de werkgever, mag medisch bepalen of de ziekmelding ’terecht’ is en of er een loondoorbetalingsplicht geldt voor de werkgever. Ofwel de bedrijfsarts bepaald of je arbeidsongeschikt bent en niet je eigen medische behandelaren;
  • De bedrijfsarts heeft een geheimhoudingsplicht en mag alleen concrete beperkingen en mogelijkheden terugkoppelen aan de werkgever;
  • De werknemer dient mee te werken aan re-integratie inspanningen en verplichtingen volgens de Wet Verbetering Poortwachter;
  • De werknemer is dus onder andere verplicht om naar de bedrijfsarts te gaan wanneer die opgeroepen wordt;
  • Wanneer de werkgever de werknemer oproept om op kantoor te komen voor een re-integratiegesprek dan dient de werknemer hier gehoor aan te geven. Desnoods laat de werknemer zich brengen door iemand anders.
  • De werknemer mag herstel en re-integratie niet belemmeren;
  • De werknemer kan niet verplicht worden om continue thuis te zijn voor een eventuele controle. Dit ziet de wet als een onredelijk voorschrift. Een werknemer moet gewoon zijn boodschappen kunnen doen of een stuk kunnen wandelen.
  • Een werknemer mag niet zomaar met vakantie gaan. De bedrijfsarts kan advies geven en mede bepalen of een vakantie kan en mag.
  • De werknemer zal zelf moeten aangeven of hij denkt ander aangepast werk te kunnen verrichten. Ook kan de werknemer aangeven dat hij niet fulltime kan werken maar wellicht wel 2 uurtjes kan komen werken.

Tips voor de werknemer

  • Mocht er discussie ontstaan met de werkgever over je ziekte, geef dan aan dat je naar de bedrijfsarts wilt (dit kan en mag je werkgever niet weigeren).
  • Zorg voor regelmatig contact met je werkgever (contactpersoon tijdens ziekte) zodat jij voldoet aan jouw kant van de verplichtingen.
  • Hoe meer openheid van zaken jij geeft hoe beter je werkgever met jou kan meedenken.
  • Controleer de documenten die je ondertekent goed.
  • Wanneer jij je als werknemer niet houdt aan de regels kunnen er sancties opgelegd worden (bijvoorbeeld loonopschorting of zelfs loonstop).
  • Zorg dat je goed (telefonisch) bereikbaar bent.
  • Denk in mogelijkheden in plaats van beperkingen en overleg met je werkgever.
  • Er is een second opinion mogelijk bij een andere bedrijfsarts. Je werkgever moet dit faciliteren.
  • Er is een UWV Deskundigen Oordeel mogelijk om aan te vragen. Hier zitten wel kosten aan verbonden maar kan je wel helpen wanneer er discussie is of de zaken niet vlotten.

Soms voel je je niet lekker maar ben je (nog) niet ziek. Je kan altijd proberen te gaan werken en als het echt niet gaat kan je alsnog naar huis gaan. Werkgever en werknemer zouden vaker in mogelijkheden moeten denken. Er is nog heel veel mogelijk tussen volledig ziek en niet ziek. Overleg met je werkgever wanneer je niet helemaal fit bent. Je kunt je altijd nog volledig ziek melden.

Tips voor de werkgever

  • Zorg dat je een ziekteverzuimreglement hebt waarin alle regels omtrent ziekte staan. Denk hierbij ook aan regels omtrent ziekte tijdens vakanties. Dit is cruciaal om te hebben binnen je organisatie. Alleen op deze manier kan je grip krijgen op een werknemer die niet mee werkt tijdens ziekteverzuim en kan je sancties opleggen.
  • Twijfel je over de ziekte van je werknemer, schakel dan direct de bedrijfsarts aan. De bedrijfsarts is de enige persoon die mag bepalen of iemand terecht ziek is.
  • Lijkt het al vrij snel langdurig verzuim te worden (langer dan 6 weken) schakel dan direct al de bedrijfsarts in. Soms duurt het 2 weken voor de werknemer zijn afspraak krijgt en je moet voor week 6 een probleemanalyse hebben om voor week 8 samen (werknemer en werkgever) een plan van aanpak op te stellen.
  • Zorg dat je alle belangrijke momenten in de Wet Verbetering Poortwachter goed bewaakt en vastlegt. Het niet compleet hebben van je ziekteverzuimdossier kan je uiteindelijk sancties opleveren vanuit het UWV na 2 jaar ziekte. Deze sanctie kan oplopen tot het doorbetalen van nog een derde jaar aan loon voor de zieke werknemer.
  • Om de 6 weken dien je het plan van aanpak bij te stellen samen met je werknemer. Tussentijds is het slim om nog extra contact te onderhouden en bijv een weekly update te versturen met hetgeen besproken. Hoe gaat het? Hoe ging het die week? Wat is er besproken?
  • Weet je niet goed hoe je het moet aanpakken en of je de documenten juist invult? Schakel hulp in van een specialist, ook de arbodiensten bewaken het proces soms niet optimaal voor je en geven niet altijd het beste advies. Een specialist die meekijkt en denkt kan zeker wenselijk zijn.

Denk in mogelijkheden; wat kan iemand nog wel? Kan die zaken vanuit huis doen? Kan iemand iets toch komen proberen? Kan iemand een kortere dag maken? Laat iemand uitslapen en alsnog naar kantoor komen? Probeer te overleggen met elkaar. Wanneer iemand echt niet wilt en jij vind van wel dan zal je de bedrijfsarts moeten inschakelen om te laten bepalen of iemand terecht ziek is.